12/10/2026
Tối 10/10, Quảng trường Tây Bắc hướng lên bầu trời. Năm trăm thiết bị bay xếp thành những hình ảnh về Sơn La và cà phê Arabica trong màn trình diễn mở đầu Lễ hội Cà phê lần thứ II. Hai ngày sau, câu chuyện ấy đã đi qua sân khấu âm nhạc, quầy pha chế và đường chạy, rồi hướng về những nương cà phê ở các bản.
Đó là cách lễ hội đưa một nông sản quen thuộc đến gần công chúng: bắt đầu bằng ánh sáng để thu hút sự chú ý, nhưng dần dẫn người xem tới những điều nằm phía sau một tách cà phê — vùng đất, kỹ năng, văn hóa và công việc của người trồng. Lễ hội diễn ra từ ngày 10 đến 13/10/2026; các hoạt động trải nghiệm nông trại được bố trí trong ngày 12 và 13/10, còn chương trình bế mạc dự kiến vào tối 13/10.
Âm nhạc và ánh sáng mở ra một điểm hẹn văn hóa trong mùa lễ hội.
Ánh sáng mở màn, câu chuyện nằm dưới chân mình
Màn Drone Light Show trong đêm khai mạc sử dụng 500 drone, tạo hình qua 15 bối cảnh. Trên nền trời, hình ảnh quê hương, văn hóa và con người Sơn La được đặt cạnh hành trình của Arabica. Một loại nông sản vốn hiện diện lặng lẽ trên nương bỗng trở thành nhân vật chính giữa quảng trường — nơi câu chuyện của vùng trồng có thể được nhìn thấy cùng lúc bởi đông đảo người dân và du khách.
Nhưng hình ảnh trên cao chỉ là cánh cửa đầu tiên. Muốn hiểu vì sao cà phê Sơn La có câu chuyện riêng, người xem cần đi thêm một đoạn: từ biểu tượng trên trời tới vùng cây đang sinh trưởng, từ sản phẩm hoàn chỉnh ngược về bàn tay chăm sóc và kinh nghiệm của người làm vườn. Lễ hội có ý nghĩa khi sự tò mò được dẫn tới những cuộc gặp như thế.
Đêm nhạc đặt Arabica vào nhịp sống Sơn La
Tối 11/10, chương trình “Giai điệu Arabica Sơn La” nối tiếp đêm khai mạc bằng một ngôn ngữ khác. Ba chương “Bản sắc quê hương, con người, khát vọng”, “Những mùa yêu, những mùa xanh” và “Hương bay muôn nơi” dẫn người xem từ bản sắc địa phương tới câu chuyện mùa vụ và khát vọng đưa cà phê đi xa. Nhạc dân tộc, nhạc kịch, vũ đạo và âm nhạc hiện đại cùng hiện diện trên sân khấu.
Những nghệ sĩ như Double2T, Mai Hằng, Gia Bảo, Mủn Gỗ cùng nghệ nhân và diễn viên địa phương tạo nên nhiều sắc thái cho đêm diễn. Các câu lạc bộ xòe Thái đưa di sản sống vào không gian lễ hội, để Arabica không đứng riêng như một nhãn hàng mà gắn với nơi chốn đã nuôi dưỡng nó. Âm nhạc giúp người xem cảm nhận Sơn La bằng cảm xúc trước khi tìm hiểu vùng trồng bằng kiến thức.
Chương trình nghệ thuật tối 11/10 kết nối âm nhạc hiện đại với sắc màu văn hóa địa phương.
Một tách cà phê cần cả kỹ năng và người thưởng thức
Ở sân ao cá Bác Hồ, Arabica Sơn La Masters Cup đưa câu chuyện về gần tầm mắt. Bảy đơn vị đến từ Sơn La và Hà Nội cùng giới thiệu kỹ thuật pha chế, sản phẩm và cách trình bày. Phần đánh giá xem xét không gian trưng bày, chất lượng đồ uống, tính thẩm mỹ và kỹ thuật thực hiện. Với khách tham quan, cuộc thi mở ra cơ hội quan sát cách người làm nghề biến hạt cà phê thành thức uống, đồng thời thử tìm ra hương vị mình yêu thích.
Đằng sau một tách ngon là nhiều quyết định nối tiếp nhau: quả được thu hái khi nào, hạt được sơ chế ra sao, chất lượng được giữ thế nào trước khi rang và pha. Người pha chế có thể làm nổi bật hương vị, nhưng nền tảng của tách cà phê vẫn bắt đầu từ vùng nguyên liệu và người chăm cây. Cuộc thi vì thế vừa tôn vinh kỹ năng tại quầy, vừa nhắc rằng chất lượng cuối cùng là kết quả của cả một chuỗi công việc.
Đường chạy mở lối qua vùng cà phêSáng 11/10, hơn 530 vận động viên thuộc 23 đơn vị, câu lạc bộ tham gia Giải chạy Marathon “Arabica Sơn La” với 5 cự ly 5, 10, 15, 20 và 25 km. Cự ly 25 km xuất phát lúc 6 giờ 30 từ sân UBND phường Chiềng An, qua bản Nam Nghè, sân bóng bản Phiêng Niệu và các đồi cà phê rồi quay về điểm xuất phát. Bốn cự ly còn lại xuất phát lúc 7 giờ 30 ở các điểm khác nhau: 5 km từ nhà văn hóa bản Nam (cũ), 10 km từ đỉnh đồi cà phê, 15 km từ sân bóng bản Phiêng Niệu và 20 km từ nhà văn hóa bản Phiêng Nghè. Trên tuyến có các điểm tiếp sức với nước uống, cà phê và hoa quả; lực lượng công an, y tế hỗ trợ, người dân địa phương cổ vũ vận động viên. Các lộ trình đưa người chạy qua khu dân cư, bản làng và vùng cà phê; cảnh quan được cảm nhận từ chính bước chân trên đường thay vì chỉ làm phông nền cho sự kiện.
Khi các vận động viên về đích, ban tổ chức trao giải nam và nữ theo từng cự ly: 10 giải nhất, 10 giải nhì, 10 giải ba và 40 giải khuyến khích; đồng thời có hai giải phụ dành cho vận động viên lớn tuổi nhất và nhỏ tuổi nhất. Cơ cấu này ghi nhận thành tích ở cả năm cự ly, đồng thời mở rộng ý nghĩa cộng đồng của giải chạy.
Thể thao mở ra cách khám phá vùng đất bằng chuyển động. Mỗi cự ly cho người tham gia một nhịp điệu khác nhau; cung đường dài đem họ gần hơn với cảnh quan vùng trồng. Nếu được kết nối với dịch vụ, sản phẩm và câu chuyện của địa phương, một giải chạy có thể trở thành lý do để du khách ở lại, tìm hiểu và quay trở lại — thay vì chỉ ghé Sơn La trong vài giờ thi đấu.
Từ cuộc thi của nông dân đến chuyến đi nông trại
Ngày 12/10, Hội thi Nhà nông đua tài đưa tri thức sản xuất lên thành nội dung của lễ hội. Kiến thức về cây cà phê, kinh nghiệm chăm vườn và khả năng ứng dụng kỹ thuật vốn được tích lũy qua nhiều vụ mùa được chia sẻ trong một không gian công chúng có thể cùng theo dõi. Người nông dân xuất hiện với tư cách người hiểu vùng trồng và làm chủ một phần câu chuyện Arabica, chứ không chỉ là hình ảnh minh họa cho sản phẩm.
Hội thi đưa hiểu biết và kinh nghiệm của người trồng cà phê tới gần công chúng.
Coffee Farm Experience, được xếp lịch ngày 12 và 13/10, mở tiếp hành trình từ nông trại đến tách cà phê. Ý nghĩa của một chuyến đi không nằm ở việc ghé qua vườn rồi chụp ảnh, mà ở cơ hội hiểu cây được chăm sóc, quả được thu hái, hạt được sơ chế thế nào và sản phẩm gắn với hộ dân hay hợp tác xã nào. Khi người trồng có thể kể câu chuyện của chính mình và dịch vụ tại chỗ nhận được lợi ích, trải nghiệm du lịch mới thực sự kết nối với sinh kế.
Giá trị của mùa hội nằm ở những kết nối còn lại
Quảng trường, sân thi, đường chạy và nông trại có thể trông như những điểm riêng biệt. Nhưng chúng tạo thành một tuyến kể chuyện: nghệ thuật làm người ta chú ý; cuộc thi pha chế giúp họ nếm thử; thể thao đưa họ đi qua cảnh quan; còn nông trại và người trồng giúp họ hiểu nguồn gốc. Mỗi điểm dừng có thể mở thêm một câu hỏi về chất lượng, canh tác, văn hóa hoặc cách giá trị được chia sẻ trong chuỗi cà phê.
Vì vậy, sau những khung hình rực sáng, điều đáng giữ lại là mối liên hệ giữa sản phẩm với nơi nó được làm ra. Khách có hiểu Arabica bắt đầu từ đâu? Người làm cà phê có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm và gặp đối tác? Các hộ dân, hợp tác xã và dịch vụ địa phương có được hưởng lợi từ lượng người đến? Những câu hỏi ấy giúp đo chiều sâu của quảng bá tốt hơn số lượng sân khấu hay hình ảnh được chia sẻ.
Tính đến ngày 12/10, mùa lễ hội vẫn còn chương trình trải nghiệm nông trại và đêm bế mạc dự kiến vào ngày 13/10. Hành trình từ quảng trường tới nương cà phê đã cho thấy Arabica Sơn La có thể được kể bằng nhiều chất liệu cùng lúc. Phần việc dài hơn nằm sau lễ hội: giữ cho những cuộc gặp tiếp tục, để một tách cà phê gợi được vùng đất phía sau nó và để người trồng luôn ở vị trí trung tâm trong câu chuyện về hạt Arabica.